Skip Ribbon Commands
Skip to main content

Trong một nghiên cứu toàn cầu mới về hơn 46.000 loài cây, một nhóm các nhà nghiên cứu quốc tế đã chỉ ra rằng nhiều loài cây đang chịu áp lực đáng kể và được bảo vệ kém. Nhóm nghiên cứu, đứng đầu là Đại học Aarhus, cũng đã nghiên cứu cách cải thiện tình trạng này đối với các khu vực tự nhiên.



Cây xanh đóng một vai trò quan trọng đối với hệ sinh thái tự nhiên, đối với khí hậu. Tuy nhiên, nghiên cứu gần đây cho thấy nhiều loài cây quý hiếm có nguy cơ biến mất.

Đây là lý do tại sao Jens-Christian Svenning, Giáo sư sinh học tại Đại học Aarhus, đã có sáng kiến ​​thực hiện dự án nghiên cứu quy mô lớn này. Ông là giám đốc của Trung tâm Động lực học Đa dạng Sinh học trong một Thế giới đang thay đổi (BIOCHANGE) và trước đây đã tham gia vào việc lập bản đồ các loài cây trên Trái đất.

Nghiên cứu chỉ ra rằng đối với 46.752 loài cây được đưa vào nghiên cứu, một nửa sự phân bố của mỗi loài cây là ở các cảnh quan mà không có bất kỳ khu bảo tồn nào. Đối với 13,6% loài không có biện pháp bảo vệ nào - và tất cả chúng đều có sự phân bố hạn chế, điều này khiến chúng dễ bị tổn thương.

Hơn nữa, trung bình 14,8% loài cây tiếp xúc với áp lực con người cao hoặc rất cao, trong khi 68,5% chịu áp lực vừa phải. Chỉ 17% các loài không chịu áp lực từ các hoạt động của con người.

Bằng cách tích hợp năm cơ sở dữ liệu lớn với các đăng ký về sự xuất hiện của các loài cây, các nhà nghiên cứu đã sử dụng những dữ liệu này để tính toán sự phân bố địa lý của từng loài cây. Sau đó, họ kết hợp các phân bố này với bản đồ toàn cầu về mức độ ảnh hưởng của các hoạt động của con người đối với tự nhiên và với Cơ sở dữ liệu thế giới về các khu bảo tồn, bao gồm thông tin về hơn 200.000 khu vực như vậy.

Các nhà nghiên cứu đã không chỉ định lượng mối đe dọa đối với sự phong phú của cây toàn cầu; họ đã tiến thêm một bước nữa và điều tra xem tình hình có thể được cải thiện như thế nào. Wen-Yong Guo cho biết: “Chúng tôi đã làm điều này bằng cách tính toán các vị trí thích hợp nhất của các khu vực bảo vệ tiềm năng nếu chúng tôi muốn bảo vệ sự đa dạng của các loài cây, không chỉ liên quan đến độ bao phủ của các loài, mà còn liên quan đến sự khác biệt về tiến hóa và chức năng của chúng”.

Các nhà nghiên cứu đã làm việc dựa trên hai kế hoạch hiện có để bảo vệ đa dạng sinh học trên thế giới: Theo Kế hoạch Chiến lược của Liên hợp quốc về Đa dạng sinh học 2011-2020, được thông qua vào năm 2010, ít nhất 17% diện tích đất, hồ và nguồn nước phải được bảo vệ vào năm 2020. Giờ đây, Tầm nhìn về Đa dạng sinh học năm 2050 đang được bàn thảo, và nhiều nhóm lợi ích đang kêu gọi tầm nhìn này được thực hiện phù hợp với Dự án Nửa Trái đất do nhà sinh vật học Harvard đề xuất. Dự án Half-Earth ủng hộ việc bảo vệ một nửa bề mặt trái đất không muộn hơn năm 2050.

Các nghiên cứu do nhóm nghiên cứu thực hiện cho thấy việc thực hiện hai khu vực mục tiêu này sẽ tạo ra sự khác biệt đáng kể.

Jens-Christian Svenning giải thích: “Nhưng việc áp dụng phương pháp tiếp cận trên diện rộng hoặc chỉ chỉ định các khu vực thuận tiện nhất, ví dụ như các vùng lãnh nguyên và sa mạc không có người ở, sẽ không mang lại hiệu quả mong muốn. Dựa trên tính toán của chúng tôi trong nghiên cứu này, chúng tôi đã xác định được các khu vực mà công tác bảo tồn thiên nhiên thực hiện có ý nghĩa nhất trong việc bảo vệ sự đa dạng của cây toàn cầu. Việc bảo vệ 17% diện tích đất có nghĩa là trung bình một loài cây sẽ có các khu vực được bảo vệ trong 66% cảnh quan mà nó được tìm thấy, ngược lại hiện tại là 50%. Với tầm nhìn Nửa Trái đất, tỷ lệ này sẽ là 83%. Hai phần ba số loài cây hiện không được bảo vệ hoàn toàn sẽ có các khu bảo tồn trong cảnh quan mà chúng được tìm thấy nếu chúng ta tiếp cận mục tiêu 17%”.

Ông nói thêm: “Nhưng để đạt được điều này, chúng ta phải xem xét sự phân bố của tất cả các loài trên khắp thế giới và thiết lập các khu bảo tồn để chúng bao gồm các loài và các chức năng sinh học cũng như sự khác biệt về mặt tiến hóa của chúng theo cách tốt nhất có thể”.

Nguyễn Minh Thu (Theo sciencedaily)



30856