Skip Ribbon Commands
Skip to main content

Nghiên cứu cho thấy tiêm vắc-xin không chỉ làm giảm mức độ nghiêm trọng của bệnh lao ở gia súc bị nhiễm bệnh mà còn làm giảm 89% sự lây lan của bệnh lao ở đàn bò sữa.



Nghiên cứu do Đại học Cambridge và Đại học bang Pennsylvania chủ trì thực hiện, cải thiện triển vọng loại bỏ và kiểm soát bệnh lao bò (TB), một bệnh truyền nhiễm ở gia súc gây thiệt hại lớn về kinh tế và ảnh hưởng đến sức khỏe trên toàn thế giới.

Đây là nghiên cứu đầu tiên cho thấy gia súc được tiêm vắc xin BCG bị nhiễm bệnh lao về cơ bản ít lây sang các gia súc khác. Tác dụng gián tiếp đáng chú ý này của vắc xin ngoài tác dụng bảo vệ trực tiếp của nó chưa từng được đo lường trước đây.

Người ta ước tính rằng sự lây nhiễm lan tỏa từ chăn nuôi chiếm khoảng 10% số ca mắc bệnh lao ở người. Trong khi các bệnh nhiễm trùng lao từ động vật sang người (zTB) thường liên quan nhất đến nhiễm trùng đường tiêu hóa liên quan đến uống sữa bị nhiễm khuẩn, zTB cũng có thể gây nhiễm trùng phổi mãn tính ở người. Bệnh phổi do zTB gây ra có thể không thể phân biệt được với bệnh lao thông thường nhưng khó điều trị hơn do khả năng kháng kháng sinh tự nhiên của vi khuẩn gia súc.

Bệnh lao vẫn còn lưu hành ở nhiều nước trên thế giới, bao gồm cả ở châu Âu và châu Mỹ, nơi việc kiểm soát bệnh lao khiến nông dân và người nộp thuế phải trả hàng trăm triệu đô la mỗi năm.

Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Khoa học.

Trong nghiên cứu được thực hiện ở Ethiopia, các nhà nghiên cứu đã kiểm tra khả năng của vắc xin Bacillus Calmette-Guérin (BCG) trong việc bảo vệ trực tiếp những gia súc được tiêm vắc xin cũng như gián tiếp bảo vệ cả gia súc đã được tiêm phòng và chưa được tiêm phòng bằng cách giảm lây truyền bệnh lao. Những động vật đã được tiêm phòng và chưa được tiêm phòng được đưa vào chuồng chung với những động vật bị nhiễm bệnh tự nhiên.

Andrew Conlan, Phó Giáo sư Dịch tễ học tại Khoa Thú y của Đại học Cambridge và là tác giả của nghiên cứu cho biết: “Nghiên cứu của chúng tôi cho thấy rằng việc tiêm phòng BCG làm giảm gần 900% lây truyền bệnh lao ở gia súc. Những con bò được tiêm phòng cũng phát triển ít dấu hiệu bệnh lao hơn đáng kể so với những con bò không được tiêm phòng. Điều này cho thấy rằng việc tiêm phòng không chỉ làm giảm sự tiến triển của bệnh mà còn nếu bị nhiễm bệnh, về cơ bản chúng ít lây sang động vật khác hơn.”

Sử dụng dữ liệu điều tra dân số và di chuyển vật nuôi từ Ethiopia, nhóm nghiên cứu đã phát triển một mô hình lây truyền nhằm khám phá tiềm năng tiêm phòng định kỳ để kiểm soát bệnh lao ở bò.

Conlan nói: “Kết quả của mô hình cho thấy rằng việc tiêm phòng cho bê trong ngành chăn nuôi bò sữa ở Ethiopia có thể làm giảm số lượng sinh sản của vi khuẩn - R0 - xuống dưới 1, ngăn chặn sự gia tăng gánh nặng bệnh tật theo dự kiến và tiến tới loại bỏ bệnh lao”.

Nhóm nghiên cứu tập trung nghiên cứu ở Ethiopia, một quốc gia có đàn gia súc lớn nhất ở châu Phi và ngành sữa đang phát triển nhanh chóng, nơi có gánh nặng bệnh lao bò ngày càng tăng và không có chương trình kiểm soát hiện tại.

Abebe Fromsa, Phó Giáo sư nông nghiệp và thú y tại Đại học Addis Ababa ở Ethiopia và là đồng tác giả của nghiên cứu cho biết: “Bệnh lao ở bò phần lớn không được kiểm soát ở các nước có thu nhập thấp và trung bình, bao gồm cả Ethiopia. Tiêm chủng cho gia súc có tiềm năng mang lại lợi ích đáng kể ở những khu vực này.”

Vivek Kapur, Giáo sư vi sinh học và các bệnh truyền nhiễm, đồng thời là Chủ tịch Y tế Toàn cầu tại bang Pennsylvania, cho biết: “Trong hơn một trăm năm, các chương trình loại trừ bệnh lao ở bò đã dựa vào việc xét nghiệm và giết mổ những động vật bị nhiễm bệnh”.

Ông nói thêm: “Phương pháp này không thể thực hiện được ở nhiều nơi trên thế giới vì lý do kinh tế và xã hội, dẫn đến thiệt hại kinh tế do mất năng suất, bên cạnh nguy cơ lây nhiễm sang người ngày càng tăng. Bằng cách tiêm phòng cho gia súc, chúng tôi hy vọng sẽ có thể bảo vệ cả gia súc và con người khỏi hậu quả của căn bệnh tàn khốc này.”

Giáo sư James Wood, Giáo sư Khoa học về Ngựa và Động vật Trang trại tại Khoa Thú y của Đại học Cambridge, lưu ý rằng mặc dù bệnh lao phổ biến hơn ở các nước có thu nhập thấp, Vương quốc Anh, Ireland và New Zealand cũng phải chịu áp lực kinh tế đáng kể từ dịch bệnh. Bệnh vẫn tiếp tục tồn tại bất chấp các chương trình kiểm soát chuyên sâu và tốn kém.

Wood cho biết: “Trong hơn 20 năm, chính phủ Anh đã đặt hy vọng vào việc tiêm phòng bệnh lao bò cho gia súc như một giải pháp để giảm bệnh và chi phí kiểm soát sau đó. Những kết quả này cung cấp sự hỗ trợ quan trọng cho lợi ích dịch tễ học mà việc tiêm phòng cho gia súc có thể mang lại để giảm tỷ lệ lây truyền trong và ngoài đàn.”

Lê Hồng Vân (Theo sciencedaily)



32835