Skip Ribbon Commands
Skip to main content

Vừa qua, sự kiện lô hàng hơn 100 tấn sầu riêng đầu tiên của Việt Nam xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc đã thông quan thuận lợi là một dấu mốc giúp doanh nghiệp Việt Nam có cơ hội tiếp cận thị trường rộng lớn, đồng thời giúp doanh nghiệp và nông dân thu được lợi nhuận cao hơn từ loại quả đặc sản này.


Ảnh mang tính chất minh họa

  1. Đánh giá lô sầu riêng xuất khẩu đầu tiên sang Trung Quốc

Quả sầu riêng được nhiều người ở Đông Nam Á xem như là "vua của các loại trái cây" với hương vị đặc thù, có thể gây “nghiện” cho người tiêu dùng nếu như đã thích ăn loại trái cây này. Hiện có nhiều loại sầu riêng khác nhau được trồng tại Việt Nam, bao gồm sầu riêng Ri 6, sầu riêng chuồng bò, sầu riêng khổ qua, sầu riêng Cái Mơn và sầu riêng Thái (sầu riêng Dona)

Trong vòng 10 năm trở lại đây, diện tích trồng và sản lượng sầu riêng ở nước ta gia tăng nhanh chóng. Nếu như trước kia, sầu riêng được trồng chủ yếu ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long và một vài nơi ở Đông Nam bộ, thì hiện nay, loại cây này đang có sự gia tăng diện tích mạnh mẽ tại Tây Nguyên. Theo Cục Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn), năm 2021, sản lượng sầu riêng cả nước ước đạt 674.444 tấn, tăng 13% so với năm 2020; diện tích trồng sầu riêng đạt khoảng 85.000 ha, tăng 16% so với năm trước đó. Việt Nam chủ yếu xuất khẩu sầu riêng dưới dạng múi đã tách vỏ và được cấp đông.

 

 Nguồn: Cục Bảo vệ thực vật – Bộ NN và PTNT

Theo dự báo của các chuyên gia, quy mô thị trường trái sầu riêng toàn cầu sẽ đạt 28,6 tỉ USD vào năm 2025 và đạt tốc độ tăng trưởng bình quân là 7,2% trong giai đoạn năm 2019-2025. Sự tăng trưởng của thị trường trái cây sầu riêng được thúc đẩy bởi nhu cầu ngày càng tăng về ẩm thực, cùng với sự mở rộng của ngành du lịch. Ngoài ra, việc nâng cao nhận thức về lợi ích của sầu riêng mang lại cho sức khỏe, chẳng hạn như ngăn ngừa ung thư, duy trì lượng đường trong máu, chống lão hóa, chống oxy hóa và chống trầm cảm, cũng thúc đẩy nhu cầu về sản phẩm này trên toàn cầu.

Gần đây, sau hơn 4 năm đàm phán và trải qua nhiều quy trình kiểm tra chặt chẽ với tiêu chí ngặt nghèo, thị trường Trung Quốc đã chính thức mở cửa đón trái sầu riêng tươi Việt Nam xuất khẩu chính ngạch sau khi Nghị định thư về yêu cầu kiểm dịch thực vật giữa hai nước được ký kết, cùng với 51 vùng trồng và 25 cơ sở đóng gói sầu riêng của Việt Nam được phê duyệt. Ngày 19/9/2022, lô hàng hơn 100 tấn sầu riêng đầu tiên của Việt Nam xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc đã thông quan thuận lợi qua cửa khẩu Hữu Nghị, Bằng Tường, khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây để tiêu thụ vào thị trường Trung Quốc. Lô hàng này được các doanh nghiệp thu mua, đóng gói tại Đắk Lắk được thông quan nhanh chóng.

Sự kiện xuất khẩu chính ngạch sầu riêng đầu tiên này là niềm tự hào không chỉ của người trồng sầu riêng Đắk Lắk mà còn là niềm vui chung của người dân vùng Tây Nam Bộ, Đông Nam Bộ và Tây Nguyên. Đây là một sự kiện có ý nghĩa rất quan trọng bởi Trung Quốc là thị trường tiêu thụ sầu riêng lớn nhất trên thế giới hiện nay. Xuất khẩu chính ngạch trái sầu riêng sẽ giúp doanh nghiệp Việt Nam có cơ hội tiếp cận thị trường rộng lớn, đồng thời giúp doanh nghiệp và nông dân thu được lợi nhuận cao hơn từ loại quả đặc sản này.

Theo nguồn báo chí nhà nước Trung Quốc, đây được xem là dấu mốc quan trọng bởi đây là loại trái cây đầu tiên của các quốc gia thành viên RCEP mới được chấp thuận nhập khẩu chính ngạch vào thị trường 1,4 tỷ dân. Đồng thời, Việt Nam cũng trở thành quốc gia thứ hai trong ASEAN, sau Thái Lan, được xuất khẩu chính ngạch sản phẩm sầu riêng tươi sang Trung Quốc.

Để có được những lô sầu riêng đầu tiên được xuất khẩu chính ngạch, các vùng trồng, cơ sở đóng gói sầu riêng đã phải chuẩn bị sẵn sàng và trải qua rất nhiều khâu kiểm tra của cơ quan chuyên môn hai nước, đáp ứng được yêu cầu về kiểm soát sinh vật gây hại, an toàn vệ sinh thực phẩm, không có dư lượng thuốc bảo vệ thực vật vượt mức cho phép; thực hiện đúng quy cách về đóng gói, đảm bảo truy xuất nguồn gốc chính xác.

Đại diện doanh nghiệp thực hiện xuất nhập khẩu lô hàng sầu riêng này cho biết, thời gian vận chuyển từ Việt Nam đến cửa khẩu Hữu Nghị Quan chỉ mất 2 giờ đồng hồ, khoảng cách gần, thời gian ngắn, sầu riêng rất tươi ngon. Ngoài ra, với các giải pháp tạo thuận lợi của lực lượng hải quan như mở đường thông quan riêng cho các nông sản tươi sống, tốc độ thông quan sản phẩm sầu riêng của Việt Nam được nâng cao đáng kể, do vậy chỉ mất khoảng thời gian rất ngắn, để sầu riêng Việt Nam từ vườn trồng đến được "giỏ trái cây" của người tiêu dùng Trung Quốc.

Theo đánh giá, sầu riêng Việt Nam có thời vụ thu hoạch dài, sản lượng đạt 600 nghìn tấn/năm, quãng đường vận chuyển ngắn, giá thành thấp. Sau khi được chấp thuận xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc, có thể giúp người tiêu dùng nước này mua được sầu riêng nhập khẩu với giá cả hợp lý hơn. Có thể thấy, việc xuất khẩu chính ngạch mặt hàng sầu riêng tươi nguyên trái sang Trung Quốc là một hướng đi mới, bền vững cho ngành hàng trái cây nói riêng và sầu riêng nói chung.

  1. Hướng đi bền vững cho ngành sầu riêng

Trong bối cảnh toàn cầu hoá và nông nghiệp xanh, kinh tế kết nối hiện nay, để xuất khẩu sầu riêng cũng như các mặt hàng nông sản khác một cách bền vững, thì cần phải tạo ra hệ sinh thái ngành hàng, liên kết chặt chẽ giữa người dân, doanh nghiệp, nhà quản lý, như dân gian từng có câu: “Muốn đi nhanh thì đi một mình, muốn đi xa thì đi cùng nhau”. Đó là lời thông điệp của Bộ trưởng Lê Minh Hoan muốn gửi gắm đến các “mắt xích” tham gia trong chuỗi giá trị của ngành hàng sầu riêng.

 

Theo đó, để có thể đáp ứng được yêu cầu xuất khẩu chính ngạch sang thị trường Trung Quốc cần tổ chức lại sản xuất, gắn với chuẩn hoá quy trình sản xuất; xây dựng mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói, truy xuất nguồn gốc, để đảm bảo quản lý chất lượng sản phẩm từ gốc.

Tuy nhiên, qua đợt kiểm tra của cơ quan chức năng Trung Quốc vừa qua, vẫn có những đơn vị chưa bám sát thực tế dẫn đến việc:

  • Chưa thông tin chính xác về tình hình sản xuất;
  • Chưa thực hiện chương trình giám sát dư lượng trên sầu riêng một cách bài bản.
  • Vườn trồng sầu riêng: chưa có biện pháp giám sát sinh vật gây hại, chưa ghi chép đầy đủ tình hình sinh vật gây hại, vệ sinh vườn chưa đảm bảo, không thực hiện giám sát dư lượng, chưa có kho hóa chất, thu hoạch không đảm bảo vê sinh, nhân sự chưa được tập huấn…
  • Nhà đóng gói: có cơ sở chưa có vườn trồng liên kết; nhà xưởng không đảm bảo phân khu, vệ sinh; biện pháp làm sạch sinh vật gây hại chưa phù hợp. Nhân sự chưa được tập huấn, thiếu quy trình, vật liệu đóng gói không đạt, chưa ghi chép hồ sơ đầy đủ…

Bởi vậy, đợt kiểm tra vừa qua có 5 tỉnh chưa có mã số vùng trồng được phê duyệt là An Giang, Gia Lai, Đăk Nông, Vĩnh Long, và Sóc Trăng.

Trước thực trạng đó, Cục Bảo vệ thực vật khuyến cáo:

  1. Các Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật: tiếp tục hướng dẫn các vùng trồng và cơ sở đóng gói hoàn thiện hồ sơ đăng ký để gửi Tổng cục Hải quan Trung Quốc xem xét phê duyệt. Đồng thời, các đơn vị kiểm dịch thực vật cần phải kiểm soát chặt chẽ các mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói tại cửa khẩu đảm bảo các lô hàng xuất khẩu tuân thủ đúng quy định của Trung Quốc.
  2. Các cơ quan quản lý địa phương: cần tiếp tục bám sát, đồng hành cùng các vườn trồng, cơ sở đóng gói sầu riêng để kịp thời hướng dẫn, giải quyết những vấn đề phát sinh; cập nhật và cung cấp những quy định mới nhất liên quan đến sầu riêng.
  3. Các địa phương cần phối hợp chặt chẽ với Cục Bảo vệ thực vật: xây dựng đội ngũ cán bộ kỹ thuật giám sát tại các vùng trồng, cơ sở đóng gói, đào tạo họ thành lực lượng nòng cốt trong giám sát, thiết lập vùng trồng theo yêu cầu của Trung Quốc.
  4. Các doanh nghiệp xuất khẩu: cần phối hợp với các cơ sở đóng gói, các vùng trồng đã được cấp mã số phải tuân thủ chặt chẽ các quy định của Trung Quốc, phải luôn duy trì việc đáp ứng về giám sát dư lượng, kiểm soát sinh vật gây hại trong suốt quá trình sản xuất.
  5. Các vùng trồng sầu riêng: cần hạn chế trồng xen với các loại cây trồng khác, giúp cho việc kiểm soát lây nhiễm chéo sinh vật gây hại từ các loại cây trồng khác, nhất là ruồi đục quả.

Thông qua đó, số lượng các vùng trồng, cơ sở đóng gói sầu riêng đạt chuẩn sẽ được nâng cao. Đó là mục tiêu mà hướng đến thị trường xuất khẩu bền vững đối với ngành sầu riêng cho các tỉnh Đông Nam Bộ và Tây Nguyên.

  1. Những điều cần biết:

DH (mard.gov.vn)



31327